Trabzon · Of · Aşağı Kışlacık Köyü

Tarım Takvimi & Mevsimler

Köyümüzde yılın döngüsü — çay, fındık, mısır ve köy yaşamının ritmi
🍵 1.742.101 m² Çay Bahçesi
🌰 532.100 m² Fındıklık
🌽 169.000 m² Mısır Tarlası
🥝 500 m² Kivi Bahçesi
🏭 8 + 1 Çay Alım Evi + Şeref Fab.
📅 Aylık Köy Takvimi — Yılın 12 Ayı

Köyümüzde tarım ve köy yaşamının ritmi mevsimlere göre şekillenir. Halk takviminde "bizum hesap" denen geleneksel hesaba göre her ayın kendine özgü işleri ve törenleri vardır:

KIŞ
Ocak (Kalandar)
  • Çay budaması başlangıcı
  • Fındık bahçesi temizliği
  • Karakoncolos geleneği
  • Sabah erken soğuk — ahır işleri
KIŞ
Şubat
  • Çay budaması sürer
  • Fındık dikim ayı (Kas–Şub)
  • Gübre atma hazırlığı
  • Karalanana kış yemeği
İLKBAHAR
Mart
  • Çay fidanı dikimi
  • Bahçe sürme ve çapalama
  • Taze otlar (zizoli) çıkıyor
  • İzmilanka (kuşkonmaz) toplama
İLKBAHAR
Nisan
  • Mısır tohumu ekimi başlar
  • Çay sürgünleri tomurcuklanır
  • Fındık çiçeği açar
  • Tarla belleme (volar kırma)
İLKBAHAR
Mayıs
  • 1. Çay hasadı (sürgün) başlar
  • Hıdırellez — 6 Mayıs
  • Mısır fideleri çıkıyor
  • Yayla göçü başlar
YAZ
Haziran (Kirezayı)
  • 1. Çay hasadı yoğun dönem
  • Mısır seyrekleştirme (atlatma)
  • Fındık yağı bağlama
  • Yaban çileği (hamofta) olgunlaşır
YAZ
Temmuz (Çürük Ayı / Orak Ayı)
  • 2. Çay hasadı
  • Mısır tarlası çapalama
  • Likapa (yaban mersini) olgunlaşır
  • Yayla dönemi — imece
YAZ
Ağustos (Ayeser)
  • Fındık hasadı başlar (2. hafta)
  • 3. Çay hasadı
  • Mısır süt olumu dönemi
  • Mısır koçanı (hopi) toplama
SONBAHAR
Eylül (İzim Ayı / İstavrit Ayı)
  • Fındık hasadı sürer
  • Fındık kurutma ve çuvallama
  • 4. Çay hasadı (son)
  • Mısır hasadı başlar
SONBAHAR
Ekim (Biçinayı / Koç Ayı)
  • Mısır hasadı tamamlanır
  • Mısır ayıklama (imece)
  • Çay sezonu kapanır
  • Sepet çubuğu kesimi
SONBAHAR
Kasım (Ayorit)
  • Mısır kurutma (feçan üstü)
  • Fındık satışı — çay parası
  • Fındık bahçesi bakımı
  • Kış hazırlığı başlar
KIŞ
Aralık
  • Ahır ve hayvan bakımı
  • Değirmende un öğütme
  • Kış yemekleri — lahana dönemi
  • Ev içi el sanatları
🌱 Köyün Dört Ana Ürünü
🍵Çay
Köyümüzde 1.742.101 m² çay bahçesi bulunmaktadır. Yılda 3–4 kez hasat yapılır; ilk sürgün en kaliteli üründür. Köyümüzde 7 çay alım evi ve Şeref Çay Fabrikası çay üretiminin merkezini oluşturur. Çay, köy ekonomisinin temel gelir kaynağıdır.
Aylık Faaliyet Takvimi
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

🟡 Sarı kenarlı = Hasat dönemi

🌰Fındık
Köyümüzde 532.100 m² fındıklık mevcuttur. Türkiye dünya fındık üretiminin yaklaşık %70'ini karşılar; Trabzon bu üretimin önemli parçasıdır. Fındık hasadı Ağustos'un 2. haftasında sahil kesiminde başlar. Hasat sonrası fındıklar kurutulur, çuvallanır ve satışa çıkarılır. Hasat imece usulüyle yapılır.
Aylık Faaliyet Takvimi
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A
🌽Mısır
Köyümüzde 169.000 m² mısır tarlası vardır. Mısır, yöre mutfağının (kuymak, mısır ekmeği, kaygana), yöre mimarisinin (serender) ve kültürünün temel taşıdır. Trabzon, Doğu Karadeniz'de mısır üretiminde birinci ildir. Kışın tarlayı belleme ("volar kırma"), yazın çapalama, Eylül-Ekim'de hasat yapılır; hasat imece usulüdür.
Aylık Faaliyet Takvimi
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A
🥝Kivi
Köyümüzde 500 m² kivi bahçesi bulunmaktadır. Kivi, Trabzon ve Rize'de 1990'lardan itibaren yaygınlaşan görece yeni bir üründür. Bol yağışlı, don riski düşük kıyı iklimine uyum sağlamıştır. Köyümüzün kıyı bölgesine yakınlığı kivi yetiştiriciliğine elverişlidir.
Aylık Faaliyet Takvimi
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A
📅 Geleneksel Halk Takvimi
Köyde Mevsimlerin Yöresel Adları
Ocak — "Kalandar Ayı"
Yılbaşı gecesi. 12 zeytin yaprağıyla hava tahmini yapılır. En soğuk ay.
Haziran — "Kirezayı"
Kiraz ayı. İlk çay hasadı yoğunlaşır. En uzun günler.
Temmuz — "Çürük Ayı / Orak Ayı"
Sıcak ve nemli. Mısır büyür. Fındık yağ bağlar.
Ağustos — "Ayeser"
Fındık hasadı başlar. En yoğun tarım dönemi.
Eylül — "İzim Ayı"
Üzüm-meyve olgunlaşma ayı. Mısır hasadı başlar.
Ekim — "Biçinayı / Koç Ayı"
Mısır hasadı. Sepet çubuğu kesim zamanı. Sonbahar yağmurları.
Kasım — "Ayorit"
Lazca kökenli ad. Fındık ve çay parası — yıllık hesap kapanır.
6 Mayıs — "Hıdırellez"
Yazın başlangıcı. Yaylaya çıkış başlar. Pınarlardan "kayıp suyu" alınır.
🔧 Geleneksel Tarım Aletleri

Köyümüzde tarihsel süreçte ve kısmen günümüzde de kullanılan geleneksel tarım aletleri, yöre sözlüğümüzde de kayıtlıdır:

⚙️
Şrombil / El Değirmeni
Mısır ve buğday öğütmek için kullanılan el değirmeni. Sözlükte "şrombil: el değirmeni" geçer.
🪨
Köstere
Orak bilenen taş; bilem taşı. Tarım aletlerini bileme için kullanılır.
⛏️
Makel / Zagel
Kazma. Tarla işlemede ve mısır belleme işlerinde kullanılır.
🧺
Çikir
Fındık ve çay toplanırken bele takılan torba. Hasadın vazgeçilmez aleti.
🌾
Tara
Büyük orak. Biçme işleri için kullanılan yöreye özgü tarım aleti.
🚜
Kotan
Pulluk. Tarlayı sürmek için hayvan ya da insan gücüyle çekilen alet.
🪣
Yayık
Ahşaptan yapılan, tereyağı ve ayran elde etmek için çalkalanan büyük kap (120–130 cm).
🧺
Hemençe
İki tarafından bağlı, boyun ve koldan geçirilen köylü çantası; tarla işlerinde kullanılır.
🐄 Hayvancılık
Köyümüzde tarım yanında büyükbaş hayvancılık da önemli bir geçim kaynağıdır. Ahırlarda beslenen inekler süt, tereyağı ve peynir üretimini sağlar. Sözlüğümüzde "zo: inek", "ganker: boğa", "cameş: manda", "gudime: inek (çocuk dili)" gibi çok sayıda hayvan adı geçer — bu söz dağarcığı hayvancılığın köy yaşamındaki derin izini göstermektedir. Kış aylarında hayvanlar ahırda beslenir; yaz aylarında ise yaylalara çıkarılarak yaylacılık geleneği yaşatılır. Karadeniz'de büyükbaş hayvancılık ağırlıklı olarak süt ve süt ürünleri üretimine dayanır.
🔗 Kaynaklar: sanlier-zando.com · karadeniz.gov.tr — Halk Takvimi · trabzon.net.tr — Tarım ve Hayvancılık · ttso.org.tr — Trabzon TSO Tarım · trabzon.gov.tr · Özhan Öztürk, Karadeniz Ansiklopedik Sözlük, Heyamola Yayınları, 2005