Trabzon · Of · Aşağı Kışlacık Köyü
Türküler
Of ve Karadeniz'in yürekten yüreğe akan sesi — kemençe, duman ve yayla havası
🎵 Türkü Geleneğimiz
Karadeniz Kültür Envanteri'ne göre yöremizin özgün müziği horon oyunu ezgileridir. Yöre müziğinin başlıca enstrümanı kemençedir. Bunun yanı sıra davul-zurna ve kaval da kullanılır. Türküler; şenlik, düğün, toplantı ve imece gibi ortamlarda icra edilir.
Doğu Karadeniz türkülerinin konuları son derece zengindir: genç birinin vurulması, gurbet, özlem, yayla göçü, aşk, askere gidiş, 1916 Rus harbi ve muhacirlik acıları. Bu türküler ağızdan ağıza, nesilden nesile aktarılmış; bir kısmı TRT tarafından derlenmiş ve plaklara alınmıştır.
🏹 1916 — Of Direnişi'nin Sesi
Muhacirlik Türküleri — Harp ve Gurbetin Acısı
1916 yılında Rus işgali sırasında Of ve çevre köylerden halk, iç bölgelere göç etmek zorunda kaldı. Bu acı deneyim, yörede muhacirlik türküleri adıyla bilinen ağıtlar doğurdu. Köyümüzün tarih sayfasında da yer alan bu türküler, anaların yurtlarına olan özlemini, şehit düşen babalar için yakılan ağıtları ve gurbete çıkan gençlerin hasretini dile getirir.
"Ah duman kara duman sardı dört yanımızı / Ander kalsun sevdaluk oy alacak canımızı" — bu dizeler, Karadeniz türküsünün en bilinen motifini oluşturur: duman. Duman; ayrılığı, savaşı, özlemi, ölümü ve umutsuzluğu simgeler. Of ve köylerimizde yakılan muhacirlik türkülerinde de bu imge defalarca geçer.
"Ah duman kara duman sardı dört yanımızı / Ander kalsun sevdaluk oy alacak canımızı" — bu dizeler, Karadeniz türküsünün en bilinen motifini oluşturur: duman. Duman; ayrılığı, savaşı, özlemi, ölümü ve umutsuzluğu simgeler. Of ve köylerimizde yakılan muhacirlik türkülerinde de bu imge defalarca geçer.
🎶 Trabzon Türkülerinden Seçmeler
Aşağıdaki türküler, TRT arşivlerinden ve çeşitli türkü sitelerinden derlenen, Trabzon ve Of yöresine ait gerçek türkü adlarıdır. Sözler telif hakkı kapsamında olduğundan bu sayfada yer almamaktadır; ancak her türkünün konusu ve kültürel önemi anlatılmaktadır.
💔Ah Dağlar Serin DağlarSevda
Trabzon'un en tanınan türkülerinden biri. Hüseyin Dilaver tarafından derlenmiş ve birçok sanatçı tarafından seslendirilmiştir. Ayrılık acısını ve gurbet hasretini anlatan derin bir özlem türküsüdür. "Kuzular meler ağlar" dizesiyle başlar.
⛰️Sabahdan Kalkar KızlarYayla
Maçka yöresine ait, sabah yaylaya çıkış hazırlığını anlatan neşeli bir türkü. Hasan Tunç söz ve müziği; yaylada horon oynayan gençleri anlatır. "O yaylalar yaylalar, horon eder uşaklar" nakarat kısmıyla tanınır.
💔Ben Seni SevduğumiSevda
Trabzonlu Hasan Tunç'un bestesi. Sevilen türküde aşkın çaresizliği ve özlemin yürek yakan ağırlığı işlenir. "Ben seni sevduğumi da dünyalara bildurdum" dizesiyle başlar; Karadeniz'in en tanınan sevda türkülerindendir.
🚢Duman Aldı DağlaraGurbet
Karadeniz türkülerinin simgesi olan "duman" motifinin en güçlü örneklerinden. Ayrılık, gurbet ve hüzünü dağları saran duman imgesiyle buluşturan bu türkü Trabzon yöresine aittir. Birçok sanatçı tarafından yorumlanmıştır.
🚢Dumanım DerelereGurbet
Trabzon yöresi türküleri arasında özel bir yeri olan bu türkü, gurbet acısını ve sevgiliden ayrılığı anlatır. "Dumanım derelere / Kız senden ayrılamam" mısralarıyla sevginin tazeliğini dile getirir.
💔Mayıs Ayı GelendeSevda
Hüseyin Dilaver tarafından derlenen bu türkü, baharın gelişi ve sevgiden yoksun kalmanın çelişkisini anlatır. "Dağlarda kar olur mu / Sevdum da alamadım yar / Böyle sevda olur mu" dizeleriyle tanınır.
🌊Oy Trabzon TrabzonMemleket
Trabzon'un adına yakılan, memleket sevgisini ve gurbet acısını dile getiren türkü. "Senden ayrılacağum / Sen aklıma gelende / Düşüp bayulacağım" dizeleriyle memleketten kopuşun acısını anlatır.
💔Derenin Kenarına Sereceğim KilimiSevda
Sadık Aynacı tarafından derlenmiş Trabzon türküsü. Sevgilisini bekleyen bir gencin hasretini anlatan bu türkü, dere kıyısındaki buluşma özlemini şiirsel bir dille aktarır. Of ve Sürmene yöresiyle bağlantılıdır.
🎶Böyledir Yar BöyledirOyun Havası
Trabzonlu Pullu'nun Rıza tarafından yorumlanan neşeli bir oyun havası türküsü. "Aşkın beni söyledir / Yârin almış dizine / Türkü mani söyledir" dizeleriyle tanınır. Horon oyunlarının vazgeçilmezlerindendir.
🏹Divane Aşık Gibi Dolaşırım YollardaGurbet / Harp
Trabzon/Maçka yöresine ait bu türkü; gurbetin, aşkın ve savaşın yarattığı derin acıyı anlatır. "Kız senin sebebine / Kaldım İstanbul'larda" dizeleriyle çok uzaklarda gurbette kalan bir gencin sesini yansıtır.
🎤Atma TürkülerDoğaçlama
Yöremizin en özgün geleneği: karşılıklı doğaçlama türkü. İki kişinin birbirine karşılık vererek anlık içtenlikle türkü okuduğu bu gelenek, imece, düğün ve şenliklerin baş eğlencesidir. UNESCO tarafından tanınan bu geleneğin ustası Osman Efendioğlu 2016'da "Yaşayan İnsan Hazinesi" seçilmiştir.
⛰️Of Sürmene YaylasıYayla / Memleket
Hüseyin Dilaver'in söylediği, Of ve Sürmene yaylasını konu alan bu türkü, köyümüzün de bağlı olduğu coğrafyayı doğrudan adıyla anar. "Oy benum sevdüceğum / Of Sürmene yaylası / On beş doktora bedel" dizeleriyle tanınır.
🎻 Türkü Geleneğimizin Özellikleri
🎵 Kemençe Merkezli Müzik
Yöremizin halk ezgileri kemençe merkezlidir. Üç telli bu yaylı çalgı, tüm horon ve türkülerin baş aktörüdür. Kemençeye davul-zurna eşlik eder. Yöremizden yetişmiş ünlü kemençeciler: Hüseyin Dilaver, Hüseyin Köse, Hasan Tunç, Bahattin Çamur.
🌧 "Duman" Motifi
Doğu Karadeniz türkülerinin en karakteristik imgesi dumandır. Dağları saran duman; ayrılığı, savaşı, gurbeti ve ölümü simgeler. "Ah duman kara duman sardı dört yanımızı" / "Dağların kara kara dumanı / Şimdi geldi ağlamanın zamanı" gibi dizeler bu geleneğin özüdür.
🎤 Yöre Ağzı
Türkülerimiz yöre ağzıyla söylenir. Sözlüğümüzde de karşılaştığımız "sevduğum", "bildurdum", "uşaklar", "kalktum", "görmedum" gibi yöresel söyleyişler türkülerin en belirgin özelliğidir. Bu ağız, köyümüzün dilsel mirasıyla birebir örtüşmektedir.
👩 Kadınların Türkü Geleneği
Karadeniz türkü geleneğinin önemli bir boyutu kadın türküleridir. Tarlada, çay bahçesinde ve dere kıyısında çalışırken türkü söyleyen kadınlar, bu geleneğin yaşayan taşıyıcılarıdır. İki kadın birlikte söylerken çift sesler ve çarpmalar oluşturur; derenin sesi "dem" gibi kullanılır.
📋 Trabzon Yöresi Türküleri — Tam Liste
TRT ve çeşitli türkü arşivlerinden derlenen Trabzon yöresi türkülerinden bir seçki (alfabetik sırayla):
- Ah Dağlar Serin Dağlar
- Ayağına Yemeni
- Ben Buralı Değilum
- Ben Seni Sevduğumi
- Bizim Köyün Kızları
- Bizim Yayla Düz Gibi
- Böyledir Yar Böyledir
- Çayırım Çayırım Kuş Oldum
- Çıktuk Düzlerden Dağa
- Dere Sürer Gazeli
- Derenin Balıkları
- Derenin Kenarına Kilimi
- Divane Aşık Gibi
- Doldurdum Martinimi
- Duman Aldı Dağlara
- Dumanım Derelere
- Engeller Koymuyor
- Ezelidir Deli Gönül
- Gemiciler Kalkalım
- Gene Geldi Yaz Başı
- Kız Sana Demedim Mi
- Maçka'nın Yolu Taşluk
- Mayıs Ayı Gelende
- Of Sürmene Yaylası
- Oy Trabzon Trabzon
- Sabahdan Kalkar Kızlar
- Şapkamın Tereği Düz
- Terazi Tartayırum
🎤 Trabzon Türküsünü Yaşatan Sanatçılar
Hüseyin Dilaver
Of-Trabzon yöresinin en önemli derleyici-yorumcularından. Köyümüzle de bağlantılı Of Sürmene türküsünü seslendirmiştir. TRT arşivinde onlarca türküsü mevcuttur.
Hasan Tunç
Trabzon/Maçka'dan yetişmiş ünlü kemençeci ve türkücü. "Ben Seni Sevduğumi", "Sabahdan Kalkar Kızlar" onun eserleridir.
Bahattin Çamur
Trabzon/Sürmene kökenli, TRT arşivine pek çok Trabzon türküsü kazandırmış değerli sanatçı.
Cemile Cevher
Karadeniz türkülerini derleyip repertuvara kaydettiren önemli bir derlemeci ve ses sanatçısı.
İsmail Türüt
Trabzonlu halk müziği sanatçısı. 30'un üzerinde albümüyle Karadeniz türkülerini geniş kitlelere taşımıştır.
Kazım Koyuncu
Artvinli; Karadeniz türkülerini rock müziğiyle harmanlayarak genç nesillere sevdiren efsane sanatçı (1971–2005).
🔗 Kaynaklar:
karadeniz.gov.tr — Halk Müziği ·
turkcebilgi.org — Trabzon Türküleri ·
enpolitik.com — Hey Gidi Karadeniz (Mustafa Toygar) ·
sanlier-zando.com ·
hastikoz61.blogspot.com ·
TRT Türkü Arşivi ·
Özhan Öztürk, Karadeniz Ansiklopedik Sözlük, Heyamola Yayınları, 2005
Not: Türkü sözleri telif hakkı kapsamında olduğundan bu sayfada yer verilmemiştir. Türküleri dinlemek için TRT Dinle veya Spotify platformlarını kullanabilirsiniz.
Not: Türkü sözleri telif hakkı kapsamında olduğundan bu sayfada yer verilmemiştir. Türküleri dinlemek için TRT Dinle veya Spotify platformlarını kullanabilirsiniz.